Panik atağın bir çok belirtisi vardır. Bu belirtilerden, tanı konulabilmesi için en az dördünün bulunması gerekir:
Çarpıntı
Terleme
Titreme ya da sarsılma
Nefes darlığı
Soluğun kesilmesi
Göğüs ağrısı ya da göğüste sıkıntı hissi
Bulantı ya da karın ağrısı
Baş dönmesi, düşecek ya da bayılacak gibi olma
Uyuşma ya da karıncalanma duyumları
Ürperme ya da ateş basmaları
Derealizasyon(gerçekdışılık duyguları) ya da depersonalizasyon(benliğinden ayrılmış olma)
Denetimini yitireceği ya da çıldırdırcağı korkusu
Ölüm korkusu
• Panik ataklarını, en az bir ay süreyle, başka panik ataklar olacağına ilişkin sürekli bir kaygı duymanın, panik ataklarının olası sonuçlarıyla ilgili olarak tasalanmanın (ölecek olma gibi) ya da panik atakları ile ilgili davranışsal değişikliklerin olduğu bir dönem izler.
• Taşikardi gibi fizik belirtileri ise hastayı ölmek üzere olduğuna inandırır.
• Panik ataklar genellikle 5-20 dakika arasında sürer, doruk yoğunluğuna 10 dakikada ulaşır.
• Panik atakları kendiliğinden ortaya çıkabileceği gibi belirli birtakım uyaranlardan sonra da ortaya çıkabilir.
• Panik ataklarını tetikleyebilen uyaranlar arasında fiziksel etkinlik, heyecanlanma, ilaçlar, alkol, kafein ayrıca hayvanlar ya da asansör gibi fobik uyaranlarda sayılabilir.
• Başka panik ataklarının olacağına ilişkin beklenti anksiyetesi kaçınma davranışlarına ve agorafobiye neden olabilir.
Agorafobi: yalnız kalmaktan ya da kaçmanın zor olacağı topluma açık yerlerde bulunmaktan duyulan korku hali.
Panik atağı olan insanlar ne yapmalı?
1.Atak geldiğinde içinden şunu söyle:
“Bu bir panik atak. Tehlikeli değil. Geçecek.”
Bunu bilmek, korkunun %50’sini keser.
2.Nefesini düzelt (en kritik adım)
Hızlı nefes panik atağı besler.
En etkili yöntem:
• 4 saniye burundan al
• 6–7 saniye ağızdan ver
• Günde birkaç kez, atak yokken de pratik yap
3.Kaçma ve bastırma (en sık hata)
• Ortamdan kaçmak
• “Sakın gelme” diye kendini zorlamak
Bunlar atağı güçlendirir.
Bunun yerine:”Gelsin, ben buradayım.”
4.Bedene odaklan, felaket düşüncelerine değil.
“Öleceğim, bayılacağım” düşünceleri gerçek değil, panik üretimidir.
Yap: • Ayaklarını yere bastığını hisset
• Soğuk suyla yüzünü yıka
• Elinde bir nesne tut, dokusuna odaklan
5.Kafein, nikotin ve uykusuzluğu azalt
• Kahve, enerji içeceği → panik tetikleyici
• Düzensiz uyku → atak sıklığını artırır
6.Düzenli hareket ve rutin
• Hafif yürüyüş
• Günlük rutin
Vücut “güvendeyim” sinyalini böyle öğrenir.
7.Uzun vadede mutlaka destek al
Bu bozukluğun tedavisi yapılmadığı taktirde genellikle kişinin sosyal işlevselliğini kısıtlamaya başlayan bir hal alır. Sosyal mesleki işlevselliğin bozulması ile kişinin ekonomik kayıpları da başlar. Bu durum hastalığın şiddeti ile doğru orantılıdır. Kaygılarının üzerine gitme sıkıntı ile mücadele ve panik bozukluğu doğasını bilme tedavide çok önemlidir.