Teknoloji öyle hızlı gelişiyor ki ebeveynler eğitimciler buna ayak uydurmakta zorlanıyor. Çocuklarımızın sağlıklı ve sürdürülebilir teknoloji alışkanlıklarını nasıl oluşturabileceklerini öğretmemiz çok önemlidir. Çocukluğun pek çok yönü teknolojileşti. Örneğin oyuncak üreticileri de bebek akıllı telefonlarından küçük çocuklar için dizüstü bilgisayarlara, okul öncesi dönemdekiler için dokunmatik ekranlara kadar ebeveynlere cazip gelebilecek dijital oyuncaklar ve ürünler üretiyor. Yine de bu pazarlama iddialarının pek çoğu araştırmalarla doğrulanmış değil. Artık beşikteki bebeklerin fotoğraflarını çekip bunları bizim adımıza otomatik olarak sosyal medyaya yükleyen bebek cep telefonlarına sahibiz.
Sağlıklı ve sürdürebilir teknoloji alışkanlıklarına nasıl oluşturabileceklerini çocuklarımıza öğretmemiz çok önemlidir. Teknoloji çocukların öğrenme ve gelişimini destekleme bakımından değerli bir yardımcıdır.
Bunun için;
• Teknolojiyi çocuklarla birlikte kullanın. Televizyon izleyin, bilgisayar oyunu oynayın ya da onlarla tablet bilgisayar kullanın. Bu onların dil becerilerini ve öğrenme kapasitelerini geliştirmekle kalmaz, aynı zamanda teknolojiyi kullanarak yaptıkları şeylerle ilgilendiğimizi gösterir.
• İnteraktif teknolojiler bulun. Kitap uygulamalarını indirin, internet üstünden sevdiğiniz kişilerle konuşun.
• Ebeveyn kontrolleri ve filtreler kurun. Küçük çocukların hangi içerikleri görüp kullanabileceklerine karar verin. İnternette ne yaptıklarını aktif biçimde izleyin.
EBEVEYN OLARAK BİZ NE KADAR ÖRNEK OLUYORUZ?
Çocuklar teknolojiyle doğmuyor; onu bizden öğreniyorlar. Hangi yaşta olurlarsa olsunlar, ekranla kurdukları ilişkinin temelini ebeveynlerinin günlük alışkanlıkları oluşturuyor. “Tableti bırak” dediğimiz anda elimizde telefonla mesaj yazıyorsak, verdiğimiz mesaj sözlerimizden çok davranışlarımız oluyor. Gün içinde farkında olmadan pek çok örnek sunuyoruz. Yemek masasında bildirimlere bakmak, çocuk konuşurken telefonu elden bırakmamak ya da boş vakitlerin tamamını ekranla doldurmak, çocuklara teknolojinin öncelikli ve vazgeçilmez olduğu hissini veriyor. Oysa çocuklar, teknolojiyle nasıl bir denge kurulacağını anlatılanlardan değil, yaşananlardan öğreniyor.
Sağlıklı teknoloji alışkanlıkları, sınırlamalardan çok eşlik etmeyle gelişir. Çocuğa ekran süresi kuralı koyarken kendi ekran süremizi sorgulamak, birlikte ekran kapatıp başka etkinliklere yönelmek, teknoloji dışı zamanların da keyifli olabileceğini göstermek güçlü birer modeldir.
Ebeveynin rolü teknolojiyi yasaklamak değil; nasıl, ne zaman ve ne için kullanılacağını öğretmektir. Bunun için:
• Telefonu amaçlı kullandığımızı göstermek
• Dijital molalar verebilmek
• Teknolojiyi sosyalleşmenin tek yolu haline getirmemek
• Çocukla göz teması kurarak iletişimde kalmak önemlidir.
Unutmamak gerekir ki çocuklar teknolojiyle değil, ebeveynlerinin teknolojiyle kurduğu ilişkiyle büyür. Ne kadar bilinçli ve dengeli bir kullanım sergilersek çocuklarımız da o kadar sağlıklı alışkanlıklar geliştirir. Gerçek örneklik, kuralları koymakta değil; o kuralları yaşayabilmekte saklıdır.