Anksiyete bozuklukları en sık konan psikiyatrik tanılardır. Belirli ailelerde ve kadınlarda daha sık görülür. Anksiyete bozukluklarının çoğunun başlangıcı geç ergenlik ve genç yetişkinlik dönemlerinde olursa da belirtiler herhangi bir yaşta başlayabilir. Anksiyete bir çok tıbbi ve psikiyatrik durumun bir belirtisi olabilir. Stres ya da korku karşısında yaşanan olağan anksiyete patolojik anksiyeteyi ayırt etmek çok önemlidir. Olağan anksiyete, uyum sağlayıcı bir tepki olarak düşünülürken, patolojik anksiyete belirli uyaranlar karşısında ortaya çıkan uygunsuz bir tepki olarak görülür.
Anksiyete bozuklukları beş ana bölümde ele alınabilir:
• Genelleşmiş anksiyete bozukluğu (sürekli kaygı
• Panik bozukluk (ani panik ataklar)
• Sosyal anksiyete (insan içinde yoğun kaygı)
• Fobiler (uçak, asansör, hayvan vs.)
• OKB ile ilişkili anksiyete
En sık görülen belirtiler:
• Sürekli endişe etme, “ya kötü bir şey olursa?” düşünceleri
• Kalp çarpıntısı, nefes darlığı
• Terleme, titreme, mide bulantısı
• Kas gerginliği, baş ağrısı
• Uyuyamama
• Dikkat toplamakta zorlanma
• Huzursuzluk, yerinde duramama
Anksiyete bozukluğuna eşlik eden fiziksel belirtiler:
• Kas ağrıları
• Yutma güçlüğü
• Titreme
• Boğazda yumru hissi
• Çarpıntı
• Sık idrara çıkma
• Terleme
• Ağız kuruluğu
• Bulantı
• Uyuşma
Anksiyete bozukluğuna eşlik eden fiziksel bozukluklar:
• İrritabl bağırsak sendromu (ishal, gaz ve kabızlık sorunları yanı sıra ağrı yaratan karın kramplarına neden olan gastrointestinal bozukluktur.)
• Fibromiyalji (vücudun her yerindeki kaslarda ve yumuşak dokularda ağrıya neden olan kronik bir rahatsızlıktır.)
• Baş ağrısı
• Oynak hipertansiyon
• Gastrit
• Çene eklem ağrıları
Anksiyete bozukluğu yaşayan biri için en önemli şey şu: Yalnız değilsin ve bu durum çözümsüz değil.
1. PROFESYONEL DESTEK ŞART
En etkili yol:
• Psikolog / psikiyatrist desteği almak.
• Gerekirse ilaç + terapi birlikte uygulanır. Bu bir “zayıflık” değil, tedavi edilen bir rahatsızlık.
2. BEDENİ SAKİNLEŞTİRMEYİ ÖĞRENMEK
Anksiyete bedende başlar:
• Derin nefes egzersizleri
• Gevşeme egzersizleri
• Meditasyon veya dua
Bunlar “geçmez ama azaltır” → düzenli yapılırsa etkisi büyür.
3. HAREKET VE YAŞAM DÜZENİ
• Düzenli yürüyüş veya spor
• Uykuyu düzene sokmak
• Kafeini (kahve, enerji içeceği) azaltmak
• Alkolü mümkünse bırakmak
4. İÇİNE ATMAMAK
Anksiyete şunu sever: Sessizlik ve yalnızlık
• Güvendiğin biriyle konuş
• “Saçma” diye bastırma
• Hissettiğini adlandır:
“Şu an kaygı hissediyorum” Bu bile beyne “tehlike yok” sinyali verir.
5. KAÇMAK YERİNE YAVAŞ YAVAŞ ÜSTÜNE GİTMEK
Sürekli kaçılan şey (toplum, dışarı çıkmak, telefon etmek vs.) anksiyeteyi besler ama küçük adımlarla, zorlamadan ve en önemlisi kendine şef